Улсын Их Хурлын Эдийн засгийн байнгын хороо өнөөдөр /2026.10.08/ 53.1 хувийн ирцтэйгээр 12:21 цагт хуралдаж эхэлсэн. Байнгын хорооны хуралдаанаар хоёр асуудал хэлэлцэхээр товлосныг Эдийн засгийн байнгын хорооны дарга Б.Заяабал танилцуулав.
Тус хороо эхлээд УИХ-ын гишүүн Ж.Баярмаагаас Монголбанкны Ерөнхийлөгчид хандсан Инфляцын өсөлт, мөнгөний бодлогын үр нөлөөний талаарх асуулгын хариуг хэлэлцлээ. Гишүүн асуулгаараа нийт найман чиглэлээр тайлбар, мэдээлэл авахаар ирүүлжээ.
Монголбанкны Ерөнхийлөгч С.Наранцогт, асуулгын хариуг 58 хуудас бүхий албан тоотоор хүргүүлсэнээ товчлон танилцуулав. (Асуулгын хариуг унших) Тэрбээр, 2026 оны долдугаар сарын байдлаар инфляц 13 хувьд хүрсэн. Үүний 50 хувь нь мах, хүнсний ногоо зэрэг бүтээгдэхүүний үнэ өсөлттэй холбоотой бол дэлхий нийтийн геополитикийн хурцадмал байдлын нөлөөний улмаас шатахууны үнэ нэмэгдсэн. Төв банк үнийн өсөлтөд нөлөөлж чадахгүй ч үнэ хөөрөгдөхөөс хамгаалж наймдугаар сард бодлогын хүү болон заавал байлгах нөөцийн хувийг огцом чангаруулах арга хэмжээ авсан гэв. Түүнчлэн эдгээр асуудал нь гэнэт үүссэн асуудал бус өнгөрсөн 15 жилийн хугацаанд хуримтлагдсан зүйл гэдгийг тоймлон илтгэлээ. Цаашид инфляцыг дунд хугацаанд 5 хувь орчимд тогтворжуулах зорилт тавьсан. Монголбанкны төсөөллөөр намар махны нийлүүлэлт нэмэгдэж, ургац хураалттай холбоотойгоор хүнсний бүлгийн инфляц саарах төлөвтэй байна. Гэхдээ цалингийн өсөлтөөс үүдэх эрэлтийн дарамт, шатахууны эрсдэл өндөр хэвээр байгаа тул инфляц зорилтот түвшинд буцаж орох хүртэл мөнгөний хатуу бодлого тууштай баримтлахаа илэрхийллээ.
Удаан хугацаанд их хатуу мөнгөний бодлоготой явсан учраас иргэд, аж ахуйн нэгж байгууллагуудад хүндрэл учруулсан хэмээн УИХ-ын гишүүн Ж.Ганбаатар шүүмжилж, тодруулав. Тэрбээр зээлийн хүү өндөр байгаа нь бизнес эрхлэхэд сөргөөр нөлөөлж байна гэсэн бол УИХ-ын гишүүн Дав.Цогтбаатар, иргэдээ бодсон шийдэл, шийдвэр гаргах талаар хөндөж асуулаа.
Монголбанкны Ерөнхийлөгчөөс гишүүдийн асуултад хариулж, үүссэн нөхцөл байдлыг танилцуулахдаа, үрлэн алтыг иргэд Монголбанкаас худалдан авах боломжтой болсон тухай дурдав.
УИХ-ын гишүүн Ж.Баярмаа, Г.Лувсанжамц, Б.Пунсалмаа нар асуулгын хариутай холбогдуулан асууж, байр суурь илэрхийлсэн.
Улс орны бодлого нэгдмэл байх учиртайг, Засгийн газраас иргэдийн орлогыг хамгаалахаар, Монголбанк мөнгөний хатуу бодлого баримталж байгааг уялдуулж, сонсгол хийх саналыг УИХ-ын гишүүн, Монгол Улсын Тэргүүн Шадар сайд бөгөөд Эдийн засаг, хөгжлийн сайд Ж.Энхбаяр гаргав. Эдийн засгийн байнгын хороо сонсгол зохион байгуулах эсэхээр хариу өгөхөө тус Байнгын хорооны дарга Б.Заяабал илэрхийллээ.
Үргэлжлүүлэн Монгол Улсын 2027 оны төсвийн тухай, Үндэсний баялгийн сангийн 2027 оны төсвийн тухай, Нийгмийн даатгалын сангийн 2027 оны төсвийн тухай, Эрүүл мэндийн даатгалын сангийн 2027 оны төсвийн тухай хуулийн төслүүдийн хоёр дахь хэлэлцүүлгийг хийлээ. (Төслийн дэлгэрэнгүйг унших)
Төсвийн төслийг хэлэлцэх үеэр УИХ-ын гишүүн О.Батнайрамдал, 2027 оноос эхлэх тодотголтой Оюутолгойн ногдол ашгийг иргэн бүрт 850 гаруй мянган төгрөг оногдохоор байгааг өөр зүйлд зарцуулахгүй, хасаж танаж болохгүйг, УИХ-ын гишүүн Д.Үүрийнтуяа, хүүхдийн хоолны агууламж, чанарт нөлөөлөхгүйгээр төсөвлөх, УИХ-ын гишүүн П.Батчимэг төсвийн сахилга хариуцлагыг сануулж, УИХ-ын гишүүн Ж.Ганбаатар баталсан хуулийг хэрэгжүүлэхгүй байгааг сануулж, асуув.
Ирэх оны төсвийг хэлэлцэх үед сайдууд ирээгүй учраас хэлэлцэхийг хойшлуулах, салбар бүрт хэмнэлт бус тэлэлт оруулж ирснийг УИХ-ын гишүүн М.Энхцэцэг тодруулж, бусад гишүүнтэй санал нэгдэж байгаагаа илэрхийллээ.
УИХ-ын гишүүн Г.Лувсанжамц, Ш.Бямбасүрэн нар төсөвт холбогдох сахилга хариуцлагыг сайжруулах асуудлыг хөндөв.
Хүний эрхийн мэдрэмжтэй төсөвлөлтийг төлөвшүүлж, төрийн бүх байгууллага хүний эрхэд суурилсан үйлчилгээг хэрэгжүүлэх учиртай хэмээн УИХ-ын гишүүн, Хүний эрхийн дэд хорооны дарга Х.Баасанжаргал сануулав.
Гишүүдийн асуултад Засгийн газрын гишүүн, сайд нар хариулсан. Ирэх жил эрчим хүчний салбарт тавьсан татаас нь хүрэлцэхгүй, хэрхэн зөв нөхөх асуудалд анхаарал хандуулж өгөхийг УИХ-ын гишүүн, Засгийн газрын гишүүн, Эрчим хүчний сайд Б.Найдалаа хүссэн.
Мөн УИХ-ын гишүүн Л.Соронзонболд, Эрчим хүчний яам, Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яамнаас бусад байгууллагыг урсгал зардал өссөн байгааг, УИХ-ын гишүүн Б.Жаргалан, төсвийн зарлагаа ганцхан жилийн дотор хэдэн их наядаар нэмж болохгүйг, УИХ-ын гишүүн Г.Очирбат, чөлөөт эдийн засаг хумигдаж буйг сануулж тодруулав.
Гишүүд асуулт асууж, Засгийн газрын төлөөлөл хариулж, төсвийн төслийг хэлэлцүүлж дууссаны дараа УИХ-ын гишүүн О.Батнайрамдал аливаа шийдвэрт Үндсэн хуулийн зарчмаа баримтлахыг, УИХ-ын гишүүн Б.Жаргалан ард түмний амьдрал доройтсон байхад Оюутолгойн ногдол ашгийг төсвийн зарцуулалт болгохгүй байхыг, УИХ-ын гишүүн Д.Үүрийнтуяа дэмжиж үг хэлэв. Ирэх оны төсвийн төслийг Эдийн засгийн байнгын хорооны хуралдаанаар хэлэлцэх үеэр шатахууны нөөц, хадгалах агуулах савны талаар холбогдох яамнаас мэдээлэл өглөө.
Хуулийн төслийн хоёр дахь хэлэлцүүлгийг хийсэн талаар УИХ-ын Төсвийн байнгын хороонд танилцуулахаар тогтлоо.
Эдийн засгийн байнгын хорооны хуралдаанд УИХ-ын гишүүн Б.Мөнхсоёл, Б.Заяабал, О.Батнайрамдал, Л.Энх-Амгалан, Э.Одбаяр, Ж.Золжаргал, Д.Үүрийнтуяа, П.Батчимэг, Ж.Ганбаатар, Ш.Бямбасүрэн, М.Энхцэцэг, Ч.Анар, Г.Лувсанжамц, Р.Батболд, Л.Соронзонболд, Г.Очирбат, Ч.Лодойсамбуу, Б.Жаргалан, С.Эрдэнэбат нар хүрэлцэн ирж, оролцлоо гэж Улсын Их Хурлын Нээлттэй парламентын газраас мэдээллээ.
